Lũ lụt – Cẩn thận bệnh tiêu chảy

21:01 0 Comments

Trong vùng lũ lụt, bà con phải chiến đấu với thiên tai, nhiều khi phải vận động vất vả, dầm mưa, bệnh xuất tinh sớm ngâm nước, nhịn đói… sức khỏe giảm sút dễ mắc bệnh đường tiêu hóa, nhất là tiêu chảy. Vậy phải làm chi để phòng ngừa bệnh hiệu quả? Rửa tay sạch đề phòng bệnh tiêu chảy

Khi nào vi khuẩn gây bệnh tiêu chảy?

Vi khuẩn gây bệnh đi rửa khi có các điều kiện: đủ nhiều về số phận lượng, bám dính líu được vào ruột, sản đâm ra độc tố để gây bệnh. Số lượng vi khuẩn tăng nhiều trong cơ thể bởi chúng đâm ra sản huyễn hoặc xâm nhập từ ngoài vào qua thức ăn. Tùy loại vi khuẩn mà mệnh lượng đủ để gây bệnh nhiều ít khác nhau.Sự bám dính: vi khuẩn phải bám dính dáng vào màng nhầy ruột trong quá trình gây bệnh. Như vậy chúng phải cạnh tranh với vi khuẩn thường trú ở ruột để chiếm lấy màng nhầy mới gây bệnh. Sản xuất độc tố gây bệnh: vi khuẩn sản xuất ra một hay nhiều chất độc tố để gây bệnh. Ví dụ độc tố enterotoxin gây  đi rửa bởi tác động lên sự bài tiết của niêm mạc ruột. Độc tố cytotoxin phá huỷ tế bào niêm mạc và gây tiêu chảy. Vi khuẩn Shigella dysenteriae týp 1 sản xuất ra ngoại độc tố có cả hoạt tính chất của độc tố đường ruột lẫn độc tố tế bào. Vi khuẩn tả tiết ra độc tố enterotoxin làm tăng bài tiết ion Cl-và giảm hấp thu ion Na+, dẫn tới mất dịch và gây tiêu chảy.Độc tố của vi khuẩn phá huỷ các tế bào niêm mạc ruột và gây hội chứng lỵ, đi đại tiện lẫn máu và nhầy. Neurotoxin bởi vi khuẩn Staphylococus và Bacillus cereus tạo ra tác động lên hệ thần kinh trung ương gây nôn mửa.

Cơ thể chống lại vi khuẩn gây bệnh thế nào?

Dù hằng ngày có một lượng lớn vi khuẩn xâm nhập vào đường ruột qua thức ăn, nhưng chúng chẳng thể gây bệnh được do thân thể có đầu hàng rào bảo vệ gồm: vi khuẩn thường trú chân trong ruột, độ axít của dịch dạ dày, nhu động ruột, tính miễn sao dịch. Vi khuẩn thường trọ hay chúng ta thường gọi là vi khuẩn chí là những vi khuẩn có số phận lượng lớn ở đường ruột, có tác dụng bảo vệ thân thể bằng cách ngăn ngừa các tác nhân gây bệnh tạo khuẩn lạc ở đường ruột. Như thế những người đang điều động trị kháng sinh, trẻ sơ sinh chỉ có ít vi khuẩn thường trú sẽ có nguy cơ cao bị nhiễm khuẩn đường ruột. Cho thành thử man di người không cho nên tự tiện mua và uống kháng hoá bừa bãi, bởi chưng sẽ làm rối loạn vi khuẩn chí, dễ mắc bệnh tiêu chảy. Thành phần các loại vi khuẩn ở ruột cũng quan trọng như mệnh lượng của chúng. Trên 99% vi khuẩn ở tuyệt tràng là vi khuẩn kỵ khí, chúng  tạo ra môi trường học có pH axít và nhiều axít béo dễ bay hơi, có tác dụng ngăn cản vi khuẩn gây bệnh phát triển. Độ axít  (pH axít) của dạ dày có tác dụng kìm hãm vi khuẩn gây bệnh. Do đó ở bệnh nhân giải phẫu dạ dày dễ nhiễm khuẩn Salmonella, G. lamblia và dễ mắc bệnh giun sán. Dịch axít  ở bao tử và các globulin miễn dịch có tác dụng diệt trừ bớt số lượng vi khuẩn từ ngoài xâm nhập vào qua thức ăn. Nhưng cũng có một mệnh vi khuẩn có trạng thái tồn tại trong môi trường axít  của dạ dày như Rotavirus.Nhu động ruột phẩm bình thường có tác dụng làm sạch vi khuẩn gây bệnh ở đoạn đầu ruột non. Nếu nhu động ruột bị giảm do: dùng thuốc phiện hay các thuốc làm giảm nhu động ruột khác, người có túi thừa, lỗ rò, hay bị xoắn ruột sau phẫu thuật, bệnh nhân bị bệnh đái tháo đường, xơ cứng phân bì thì dễ nhiễm khuẩn đường ruột và tiêu chảy. Tính miễn dịch là khả năng tạo vật tương ứng miễn nhiễm tế bào và tạo kháng trạng thái có vai trò quan trọng bảo vệ cơ thể chống nhiễm khuẩn đường ruột. Những người bị mất sức, đói ăn, sử dụng thuốc corticoid, thuốc cường dương bệnh nhân suy giảm miễn dịch (AIDS) dễ bị nhiễm khuẩn đường ruột vì chưng virut, vi khuẩn, ký đâm trùng và nấm. Việc tạo kháng thể chủ động nhờ dùng vacin phòng bệnh có tác dụng giúp cơ thể phòng bệnh.

Dấu hiệu nhận biết sớm bệnh tiêu chảy

Tiêu chảy cấp có nhiều chừng độ biểu thị ăn nhập với loại vi khuẩn gây bệnh. Nhưng nói chung danh thiếp dấu hiệu cốt là: tiêu chảy, phân nhiều nước, đi sau ngày 1-2 lần, nặng thì đi nhiều hơn 2 lần một ngày, không sốt, đau bụng ít mê hoặc nhiều, mệt lả mê hoặc không mệt. Vi khuẩn gây viêm ruột vì tạo độc tố tế bào, gây bệnh ở đoạn cuối ruột non hay ruột già với biểu hiên: đi lỵ, phân nhầy nhớt lẫn máu, đau quặn mót rặn, đi đại tiện nhiều lần trong ngày, sốt trên 37,8o C, nôn. Vi khuẩn xót thương hàn gây tổn thương xót thành ruột, bệnh nhân dịp có sốt thương hàn, mạch và nhiệt phân ly, đau bụng.

Điều trị  và phòng bệnh

Quan trọng trong điều động trị ỉa chảy là bồi phụ muối và nước. Vì vậy việc dùng oresol uống có thể cứu chữa cho nhiều bệnh nhân. Trong trường học hợp không có sẵn oresol có thể thay bằng nước cháo muối, huyễn hoặc đường muối (1 thìa cà phê muối với 8 thìa đường trong 1 lít nước) sẽ được dung dịch thay thế để uống ngay khi bị tiêu chảy. Bệnh nhân dịp mất nước nặng hay những bệnh nhân nôn nhiều, không uống được phải truyền tĩnh mạch dung dịch lactat ringer. Khi cần phải dùng thuốc kháng đâm để diệt vi khuẩn gây bệnh. Phòng bệnh cần thực hiện: "ăn chín, uống sôi", rửa tay văn bằng xà phòng trước khi ăn uống, sau khi đi vệ sinh mê hoặc lao động. Bảo quản tốt thực phẩm đã chế biến, chống ruồi, gián, bụi bặm. Không ăn rau sống, tiết canh, mắm tôm, mắm tép sống; không ăn gỏi cá, hải sản sống; không uống nước lã, nước bần tiện mất vệ sinh. Xử lý phân, chât thải đảm bảo vệ sinh. BS. Phạm Văn Thân